Badanie TSH – normy, wskazania, przygotowania

Poziom TSH i wolnych hormonów tarczycy FT3 i FT4 informuje nas o tym, czy tarczyca pracuje prawidłowo. Za niepokojący uważa się zarówno zbyt niski, jak i zbyt wysoki wynik. Regularne sprawdzanie TSH jak i wolnych hormonów tarczycy jest zalecane wszystkim osobom prezentującym objawy nadczynności tarczycy takie, jak: przyspieszony rytm serca, podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, nietolerancja gorąca, spadek masy ciała, bezsenność, pobudzenie, wzmożona potliwość, osłabienie, drżenie rąk oraz u pacjentów z objawami niedoczynności tarczycy takimi, jak np.: zwiększenie masy ciała, obniżenie nastroju, osłabienie, łatwe marznięcie, zaparcia, czy wolna akcja serca. Należy pamiętać, że kontrola wskazana jest również u wszystkich kobiet w ciąży, a także planujących ciążę, które zmagają się z niepłodnością. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o badaniu TSH.

TSH to inaczej hormon tyreotropowy. Jest on produkowany przez przysadkę mózgową. Odpowiada głównie za pobudzanie tarczycy do produkcji tyroksyny (FT4) i trójjodotyroniny (FT3). Poziom TSH i wolnych hormonów tarczycy możesz sprawdzić w badaniach laboratoryjnych.

W jakim celu wykonuje się badanie TSH?

Badanie TSH jest podstawowym testem do oceny pracy tarczycy oraz wykrycia nieprawidłowości w jej funkcjonowaniu. Poziom hormonu tyreotropowego zmienia się na zasadzie sprzężenia zwrotnego z hormonami tarczycy – FT3 i FT4. Maleje, gdy jest ich za dużo oraz wzrasta przy ich nadmiarze. Stąd zarówno zbyt wysoki, jak i zbyt niski wynik TSH informuje o istotnych zaburzeniach ze strony tarczycy. Rozregulowanie poziomu hormonów tarczycy ma wpływ na pracę całego organizmu. Szczególnie jeżeli chodzi o procesy metaboliczne, termoregulacje oraz funkcjonowanie wielu układów i narządów w tym układu krążenia, układu nerwowego, pokarmowego i rozrodczego. Badanie TSH wykonuje się, gdy obecne są objawy wskazujące na zaburzenia ze strony tarczycy. Test może wykryć również zaburzenia bezobjawowe.

Kiedy należy zbadać TSH?

Główne wskazania do badania TSH to diagnostyka i monitorowanie leczenia chorób tarczycy. Jednak regularne sprawdzanie poziomu tego hormonu jest zalecane również osobom zdrowym – szczególnie tym znajdującym się w grupie ryzyka nadczynności, niedoczynności lub innych zaburzeń ze strony tarczycy.

Ponadto wskazane jest wykonanie badania TSH przez kobiety, które planują ciążę lub są w trakcie starań o dziecko. Zaburzenia ze strony tarczycy mogą mieć niekorzystny wpływ na płodność. Zalecane jest także oznaczenie poziomu hormonu tyreotropowego u wszystkich ciężarnych.

Objawy będące wskazaniem do badania TSH to m.in.:

niezamierzony wzrost lub utrata masy ciała,
dolegliwości ze strony układu pokarmowego w postaci zaparć lub biegunki,
nadmierna pobudliwość,
obniżenie nastroju,
przyspieszenie akcji serca,
wzrost ciśnienia tętniczego krwi,
problemy ze snem,
osłabienie,
drżenie rąk,
częste uczucie zimna lub uderzenia gorąca,
wzmożona potliwość,
zaburzenia miesiączkowania,
spadek libido,
pogorszenie stanu skóry, włosów i paznokci.

Ocenę poziomu TSH wykonasz w laboratorium medycznym. Punkt pobrań PUROMED wykonuje badanie pojedynczo lub w pakiecie zdrowotnym.

Jak przygotować się do badania TSH?

Specjalne przygotowania do badania TSH nie są potrzebne. Nie musisz pozostawać na czczo. Zaleca się jednak pominięcie posiłku, jeżeli jednocześnie testujesz inne parametry. Może istnieć konieczność odstawienia leków przyjmowanych na stałe. Przed badaniem omów tę kwestię ze swoim lekarzem. Na pobranie krwi zgłoś się do laboratorium w godzinach porannych.

TSH – normy

Za normę przyjmuje się stężenie TSH w przedziale miedzy 0.3-0.4 m.j.m./l do 4.0-4,5 mjm/l w zależności od metody oznaczenia. Pamiętaj jednak, że wartości te mogą nieznacznie różnić się między laboratoriami. Różnica wynika z metody oznaczania. Dlatego należy kierować się normami TSH wyznaczonymi przez daną placówkę.

Wyniki badania TSH

Wyniki badania TSH zawsze powinien ocenić lekarz. Na ich podstawie może zdecydować o konieczności rozszerzenia diagnostyki (np. o USG tarczycy) lub wdrożyć niezbędne leczenie.

TSH poniżej normy

Niskie TSH informuje o nadczynności tarczycy. Przysadka mózgowa produkuje mniej hormonu tyreotropowego ze względu na duże poziomy FT3 i FT4. Nieprawidłowości stwierdza się m.in. w chorobie Gravesa-Basedowa, guzkowych, rozrostach tarczycy, nowotworach tarczycy, w chorobach podwzgórza i przysadki mózgowej, a także przy przejściowym zapaleniu tarczycy, w stanach głodzenia, ciąży, a także u osób w podeszłym wieku. Również niektóre leki mogą powodować obniżenie TSH.

TSH powyżej normy

Podwyższone TSH wskazuje na niedoczynność tarczycy. Narząd ten produkuje zbyt małą ilość FT3 i FT4, co stymuluje przysadkę mózgową do zwiększonego wydzielania hormonu tyreotropowego. Zaburzenia mogą wynikać m.in. z choroby Hashimoto i atroficznego zapalenia tarczycy, ale też z nieadekwatnego wydzielania tyreotropiny przez gruczolaka przysadki, w zespołach oporności na hormony tarczycy, radioterapii szyi i tarczycy, działania niektórych leków, a nawet w okresie zdrowienia po ciężkich chorobach czy zespołach psychiatrycznych.

Co może zaburzać wynik TSH?

Pamiętaj, że istnieje kilka czynników, które mogą mieć wpływ na wynik badania TSH. Hormon tyreotropowy ulega wahaniom dobowym. Dlatego należy wykonywać test w godzinach porannych lub zawsze o tej samej porze. Na poziom TSH mogą wpływać także niektóre leki (m.in. jod, teofilina, antagoniści receptora H2, alfa-adrenolityki jak Cardura czy Doxar, opioidy , metformina, glikokortykosteroidy), wysiłek fizyczny, stres i ciąża.

Umów się na badanie TSH w poradni PUROMED

Zadzwoń do nas 42 20 80 100

Badanie TSH – co należy wiedzieć?